Thiết kế nội thất là việc lên kế hoạch cho công năng, bố cục, màu sắc, ánh sáng và đồ đạc bên trong một căn nhà sao cho đẹp mà vẫn dễ sống. Một phương án tốt đi từ nhu cầu thật của người ở, rồi mới đến phong cách và món đồ cụ thể, chứ không bắt đầu từ ảnh mẫu trên mạng.
Nhiều gia đình mua đồ trước, đến khi đặt vào nhà mới thấy chật, tối hoặc lệch tông. Bài này đi theo thứ tự ngược lại: nguyên tắc nền, quy trình từng bước, cách chọn phong cách, bố trí từng phòng, rồi những lỗi hay gặp để bạn tránh mất công sửa. Nếu muốn có một căn nhà đẹp, gọn và hợp thói quen sinh hoạt, đây là phần nên nắm trước khi bỏ tiền.
Thiết kế nội thất là gì và gồm những phần việc nào
Về bản chất, thiết kế nội thất không chỉ là chọn sofa hay sơn tường. Đó là bài toán sắp xếp không gian: ai ở, làm gì, vào giờ nào, cần bao nhiêu chỗ cất đồ, cần ánh sáng ra sao. Đẹp chỉ là một lớp, còn lớp bên dưới là sự tiện dụng.
Các hạng mục chính
Một dự án thiết kế nội thất thường gồm mặt bằng bố trí công năng, hệ thống đèn và ổ điện, vật liệu hoàn thiện (sàn, tường, trần), đồ nội thất cố định như tủ bếp, tủ quần áo, và đồ rời như sofa, bàn, giường. Cuối cùng là lớp decor gồm rèm, thảm, tranh, cây xanh. Mỗi lớp nên được cân nhắc cùng nhau thay vì mua rời rạc.
Khác nhau giữa thiết kế và trang trí
Thiết kế nội thất can thiệp vào cách dùng không gian, kể cả vị trí điện nước, vách ngăn, tủ âm tường. Trang trí chỉ thêm hoặc đổi lớp bề mặt. Với nhà đã hoàn thiện, bạn vẫn có thể làm lại bố cục bằng đồ rời và ánh sáng mà không đụng vào kết cấu, điều này tiết kiệm hơn rất nhiều.
Quy trình thiết kế nội thất từng bước
Làm theo trình tự giúp bạn không bỏ sót hạng mục và tránh mua đồ khi chưa biết đặt đâu. Dù tự làm hay thuê đơn vị thiết kế, các bước vẫn tương tự.
Bước 1: khảo sát và đo đạc
Đo chiều dài, rộng, cao từng phòng, ghi vị trí cửa đi, cửa sổ, công tắc, ổ cắm, điểm cấp thoát nước. Chụp ảnh các góc và để ý hướng nắng trong ngày. Một bản vẽ tay đúng tỷ lệ hữu ích hơn nhiều so với ước chừng bằng mắt.
Bước 2: liệt kê nhu cầu và thói quen
Ghi ra số người ở, độ tuổi, có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi không, có làm việc tại nhà không, hay nấu nướng nhiều hay ít. Từ đó bạn biết phòng khách cần chỗ ngồi cho mấy người, bếp cần bao nhiêu mặt bàn, phòng ngủ cần tủ cao cỡ nào. Bước này quyết định gần như toàn bộ phương án thiết kế nội thất phía sau. Về giường ngủ, đã có một bài phân tích riêng để bạn tham khảo.
Bước 3: chọn phong cách và bảng màu
Chọn một hướng chung cho cả căn nhà để các phòng nối với nhau liền mạch. Giữ tối đa ba nhóm màu chính, lặp lại ở nhiều chỗ. Mục sau sẽ nói kỹ hơn về từng phong cách.
Bước 4: lên mặt bằng bố trí
Vẽ vị trí đồ lớn trước: giường, sofa, bàn ăn, tủ. Chừa lối đi đủ rộng. Với lối đi chính trong nhà, khoảng 80 đến 90 cm là mức thoải mái cho phần lớn gia đình, các lối phụ giữa đồ đạc có thể hẹp hơn nhưng không nên dưới khoảng 60 cm.
Bước 5: chọn vật liệu, đèn và đồ nội thất
Khi mặt bằng đã chốt, bạn mới chọn sản phẩm theo kích thước thực tế. Ưu tiên vật liệu bền, dễ lau chùi ở khu vực dùng nhiều như bếp, phòng tắm. Phần đèn và ổ điện nên chốt từ sớm vì nếu muốn thêm sau khi hoàn thiện tường sẽ tốn công hơn.
Bước 6: thi công, lắp đặt và rà soát
Lắp đặt theo thứ tự từ phần thô đến phần tinh: điện nước, trần, tường, sàn, tủ cố định, rồi mới đến đồ rời và decor. Sau cùng, đi một vòng kiểm tra công tắc, cửa tủ, độ chắc chắn của kệ treo và độ thoáng của lối đi.
Chọn phong cách thiết kế nội thất phù hợp
Phong cách không cần chọn theo trào lưu mà nên theo cách bạn sống. Ở đây là bốn hướng phổ biến cho nhà ở Việt Nam.
Tối giản và hiện đại
Đường nét gọn, ít chi tiết, màu trung tính, nhiều chỗ cất đồ kín. Phong cách này hợp căn hộ nhỏ vì giảm cảm giác bừa bộn. Điểm cần chú ý là dễ bị lạnh, nên thêm vải, gỗ và đèn vàng ấm để căn nhà có hơi người. Phần này được mở rộng thêm trong bài viết về sofa.
Scandinavian và Japandi
Nền sáng, gỗ màu nhạt, vật liệu tự nhiên, ánh sáng ngày được tận dụng tối đa. Japandi pha thêm sự tĩnh của Nhật với tông trầm hơn. Cả hai đều hợp người thích nhà yên tĩnh, ít đồ trang trí nhưng chọn kỹ.
Tân cổ điển
Có phào chỉ, đường cong mềm, màu kem, vàng đồng nhẹ. Phong cách này cần trần cao và diện tích đủ rộng để không bị nặng. Nếu nhà nhỏ, chỉ nên lấy vài chi tiết như khung gương, đèn, đường chỉ tường.
Phong cách nhiệt đới và Indochine
Gỗ, mây tre, họa tiết gạch bông, cây xanh. Khá hợp khí hậu nóng ẩm và rất dễ cho cảm giác gần gũi. Hãy chọn vật liệu chống ẩm tốt nếu nhà ở khu vực nồm.
| Phong cách | Hợp với | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Tối giản hiện đại | Căn hộ nhỏ, người bận rộn | Dễ lạnh, cần thêm vải và đèn ấm |
| Scandinavian, Japandi | Nhà nhiều sáng, thích yên tĩnh | Màu sáng dễ thấy vết bẩn |
| Tân cổ điển | Nhà rộng, trần cao | Chi tiết nhiều, khó vệ sinh hơn |
| Nhiệt đới, Indochine | Nhà có sân vườn, thích gần gũi | Cần xử lý ẩm cho gỗ và mây |
Thiết kế nội thất theo từng không gian
Mỗi phòng có logic riêng. Dưới đây là các điểm hay bị bỏ sót.
Phòng khách
Chọn sofa vừa với số người thường ngồi, đừng chọn theo kích cỡ mẫu trưng bày. Chừa khoảng cách hợp lý giữa sofa và bàn trà để đứng lên ngồi xuống không vướng. Tivi nên đặt tránh ánh nắng chiếu thẳng, và rèm nên cho phép điều chỉnh độ sáng trong ngày.
Phòng bếp và phòng ăn
Sắp xếp theo tam giác làm việc gồm bồn rửa, bếp nấu, tủ lạnh sao cho di chuyển ngắn. Mặt bàn bếp cần chỗ đặt đồ nóng, chỗ sơ chế riêng. Với phòng ăn, bàn nên cách tường hoặc tủ đủ để kéo ghế ra mà không va chạm.
Phòng ngủ
Ưu tiên giấc ngủ: màu dịu, rèm đủ dày, đèn ấm, ít đồ chất quanh giường. Tủ quần áo cao sát trần giúp tận dụng chiều đứng. Đừng để ổ điện quá xa đầu giường, vì bạn sẽ phải kéo dây bất tiện và dễ vướng. Chủ đề màu trắng cũng được trình bày chi tiết trong một bài viết khác.
Phòng làm việc tại nhà
Cần ánh sáng đều, không chói lên màn hình, ghế phù hợp chiều cao và bàn có đủ chỗ cho dây điện. Một góc nhỏ gần cửa sổ đôi khi hiệu quả hơn cả một phòng riêng thiếu sáng.
Ngân sách và thứ tự ưu tiên
Không có công thức chung cho chi phí, vì giá thay đổi theo vật liệu, khu vực và thời điểm. Điều bạn kiểm soát được là thứ tự chi tiêu.
Khoản nên đầu tư kỹ
Những thứ khó đổi sau này: điện nước, chống thấm, sàn, tủ bếp, tủ âm tường, đệm và sofa chính. Đây là phần ảnh hưởng đến độ bền và sự thoải mái hằng ngày.
Khoản có thể nâng cấp dần
Thảm, rèm, tranh, đèn trang trí, cây xanh và phụ kiện nhỏ có thể thay từng bước theo thời gian. Cách làm này giúp bạn điều chỉnh khi đã sống thử trong nhà một thời gian. Một phương án thiết kế nội thất linh hoạt luôn chừa chỗ cho thay đổi.
Lỗi thường gặp khi thiết kế nội thất
Nhìn lại những căn nhà bị chê là khó ở, nguyên nhân thường lặp lại ở vài điểm.
Mua đồ trước khi đo đạc
Chiếc bàn ăn đẹp có thể không lọt cửa, tủ cao có thể vướng quạt trần hoặc đèn. Luôn đo cả đường vận chuyển từ cửa vào đến vị trí đặt.
Quá nhiều màu và họa tiết
Khi mỗi món một kiểu, căn phòng trở nên rối. Hãy giữ nhóm màu chính, dùng họa tiết ở các món nhỏ như gối, thảm.
Thiếu chỗ cất đồ
Đồ đạc không có chỗ riêng sẽ chiếm mặt bàn và sàn nhà. Tính chỗ lưu trữ ngay từ đầu, nhất là ở lối vào, phòng khách và phòng ngủ.
Bỏ qua ánh sáng và thông gió
Phòng đẹp nhưng tối hoặc bí sẽ khó ở. Kết hợp nhiều lớp đèn, tận dụng cửa sổ và để không khí lưu thông. Ở khu vực ẩm như phòng tắm, nên có quạt hút hoặc cửa thoáng.
Quên yếu tố an toàn
Kệ treo cần bắt vít vào vị trí chắc, dây điện không để vắt ngang lối đi, góc bàn nhọn nên bo tròn hoặc bọc nếu nhà có trẻ nhỏ. Công việc điện nên giao cho thợ có tay nghề.
Checklist thiết kế nội thất trước khi bắt đầu
- Đã đo đạc và có bản vẽ mặt bằng đúng tỷ lệ
- Đã liệt kê nhu cầu từng thành viên trong nhà
- Chọn một phong cách chung và tối đa ba nhóm màu
- Lối đi chính rộng khoảng 80 đến 90 cm
- Có đủ chỗ cất đồ cho từng phòng
- Mỗi phòng có ít nhất hai lớp ánh sáng
- Ổ điện, công tắc được bố trí hợp lý
- Đã kiểm tra kích thước đồ lớn so với cửa và thang
Câu hỏi thường gặp
Thiết kế nội thất nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ đo đạc và liệt kê nhu cầu sinh hoạt. Khi biết rõ ai ở, làm gì, cần cất gì, bạn mới có cơ sở chọn bố cục, phong cách và đồ đạc, thay vì chọn theo cảm hứng nhất thời rồi phải sửa lại.
Nhà nhỏ có cần thiết kế nội thất không?
Có, và càng nhỏ càng cần. Không gian hạn chế nên mỗi centimet đều quan trọng. Đồ đa năng, tủ sát trần, màu sáng và ánh sáng tốt giúp nhà nhỏ trông thoáng hơn.
Tự thiết kế hay thuê đơn vị chuyên nghiệp?
Nếu chỉ đổi đồ rời và decor, bạn hoàn toàn có thể tự làm. Khi cần thay đổi điện nước, vách ngăn hay làm tủ âm tường, nên nhờ người có chuyên môn để đảm bảo an toàn và đúng kỹ thuật.
Làm sao để nhà đẹp mà không tốn kém?
Ưu tiên khoản khó đổi trước, nâng cấp phần decor dần dần, và giữ bảng màu thống nhất. Một căn nhà đẹp thường nhờ sự nhất quán hơn là nhờ nhiều món đắt tiền.
Kết luận
Thiết kế nội thất tốt bắt đầu từ việc hiểu cách gia đình sống, rồi mới chọn phong cách, vật liệu và đồ đạc. Hãy đo đạc kỹ, vẽ mặt bằng, giữ bảng màu gọn và chừa chỗ cho thay đổi. Khi đã rõ khung bố trí, bạn có thể xem các mẫu sofa, bàn ăn, giường hay rèm trong danh mục sản phẩm của cửa hàng để chọn đúng kích thước và tông màu cho từng phòng. Muốn tìm thêm ý tưởng, hãy ghé website nội thất baya.vn để đọc các bài liên quan.
Pingback: Cây thông Noel: cách chọn, trang trí và bảo quản đúng