Bình giữ nhiệt là loại bình có hai lớp thành với khoảng chân không ở giữa, giúp đồ uống nóng ít nguội và đồ uống lạnh ít ấm lên trong nhiều giờ. Để chọn đúng, bạn cần nhìn vào ba thứ: chất liệu phần tiếp xúc với nước, dung tích hợp thói quen mang theo và kiểu nắp có kín hay không.
Nhiều người mua bình theo màu sắc hoặc theo lời quảng cáo về số giờ giữ nhiệt, rồi mới thấy nắp rò, bình quá nặng hoặc có mùi sau vài tuần. Bài viết này đi qua cấu tạo, chất liệu, dung tích, kiểu nắp, những lỗi hay gặp và cách vệ sinh để bạn chọn được chiếc bình dùng lâu, hợp với cách sống hằng ngày.
Bình giữ nhiệt là gì và giữ nóng lạnh bằng cách nào
Nhiệt truyền đi bằng ba đường: dẫn nhiệt, đối lưu và bức xạ. Chiếc bình giữ nhiệt tốt hạn chế cả ba. Khoảng chân không giữa hai lớp thành gần như chặn việc nhiệt truyền qua thân bình, còn nắp có gioăng giữ không cho hơi nóng hoặc lạnh thoát ra ngoài.
Cấu tạo hai lớp thành chân không
Thân bình gồm lớp trong chứa nước và lớp ngoài chạm tay. Giữa hai lớp là khoảng được hút gần hết không khí. Vì ít phân tử không khí để truyền nhiệt, bề mặt ngoài của loại này thường không nóng bỏng khi bạn rót nước sôi, một điểm khác rõ so với bình nhựa hay bình thủy tinh một lớp.
Điểm yếu nằm ở nắp và miệng bình
Thân bình có thể rất tốt nhưng nhiệt vẫn thoát nhanh qua nắp nếu nắp mỏng, gioăng lỏng hoặc ren không khít. Khi so sánh hai chiếc bình giữ nhiệt, hãy xoay nắp thử, kiểm tra gioăng có nằm đúng rãnh không và xem phần miệng có liền mạch, không có khe hở lớn.
Thời gian giữ nhiệt không phải con số cố định
Số giờ giữ nóng hay lạnh mà nhà sản xuất công bố thường được đo trong điều kiện thử nghiệm riêng. Ngoài đời, kết quả phụ thuộc vào việc bạn có tráng bình bằng nước nóng trước, rót đầy bao nhiêu và mở nắp bao lâu một lần. Hãy xem con số đó là mốc tham khảo thay vì cam kết.
Chất liệu bình giữ nhiệt: inox, thủy tinh hay nhựa
Chất liệu quyết định độ bền, mùi vị đồ uống và độ an toàn khi dùng lâu.
Inox không gỉ là lựa chọn phổ biến
Phần lớn bình giữ nhiệt hiện nay làm từ inox không gỉ. Hai mác hay gặp là inox 304 và inox 316, trong đó 316 thường được nói là chống ăn mòn tốt hơn nhờ thành phần có thêm molybdenum. Nếu nhãn ghi rõ mác inox cho phần tiếp xúc thực phẩm, đó là thông tin nên ưu tiên. Nếu nhãn không ghi gì, bạn nên hỏi người bán hoặc xem thông tin trên bao bì trước khi quyết định. Phần này được mở rộng thêm trong hướng dẫn về thiết kế nội thất.
Ruột thủy tinh và vỏ nhựa
Một số bình giữ nhiệt dùng ruột thủy tinh chân không, ít bám mùi hơn nhưng dễ vỡ khi rơi. Loại này hợp để ở nhà hoặc văn phòng hơn là bỏ vào túi đi đường. Phần vỏ và nắp nhựa nên là nhựa dùng cho thực phẩm, có ghi rõ trên bao bì.
Phần nhựa và silicone tiếp xúc nước nóng
Dù thân là inox, nắp và gioăng vẫn thường làm từ nhựa hoặc silicone. Đây là bộ phận tiếp xúc nước nóng và hơi nóng, nên cần chọn loại có ghi dùng cho thực phẩm, không có mùi nhựa nồng khi mới mở hộp. Mùi hắc kéo dài sau nhiều lần rửa là dấu hiệu nên thận trọng.
Dung tích và kiểu dáng: chọn theo thói quen mang theo
Bình giữ nhiệt lớn không phải lúc nào cũng tốt hơn. Bình đầy nước nặng thêm đáng kể so với bình rỗng, nên chọn theo việc bạn sẽ mang nó đi đâu.
| Nhu cầu | Gợi ý kiểu bình | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|
| Bỏ túi xách đi làm | Bình nhỏ gọn, thân thon | Kiểm tra nắp kín khi đặt nằm |
| Uống cả ngày ở văn phòng | Bình dung tích vừa, miệng rộng | Dễ đổ đá, dễ rửa |
| Đi dã ngoại, du lịch | Bình lớn, có quai hoặc tay cầm | Nặng hơn, cần túi đựng chắc |
| Pha trà, cà phê | Bình có lưới lọc hoặc miệng rộng | Chọn ruột dễ tẩy cặn |
| Cho trẻ đi học | Bình có ống hút hoặc nắp bật | Nên chọn nắp chống đổ, dễ tháo rửa |
Bình nước cho người đi làm
Với bình giữ nhiệt mang theo hằng ngày, kích thước quyết định bạn có chịu mang hay không. Một chiếc bình quá to sẽ bị bỏ lại ở nhà. Hãy đo đường kính đáy xem có vừa ngăn để cốc trong túi, ba lô hoặc xe không.
Bình giữ nhiệt cho trẻ nhỏ
Với trẻ, ưu tiên nắp dễ mở bằng một tay, không có chi tiết nhỏ dễ tháo rời và không có cạnh sắc. Hãy chọn loại có thể tháo hết để rửa, vì nước ngọt hoặc sữa pha để lâu trong khe nắp dễ lên mùi.
Kiểu nắp bình giữ nhiệt và cách kiểm tra độ kín
Nắp bình giữ nhiệt là bộ phận hay hỏng nhất, nên đáng được kiểm tra kỹ nhất.
Nắp vặn, nắp bật và nắp có ống hút
Nắp vặn kín nhất nhưng phải mở hẳn mỗi lần uống. Nắp bật tiện hơn khi vừa đi vừa uống nhưng nhiều khớp hơn, dễ lỏng theo thời gian. Nắp có ống hút thuận tiện với trẻ và người tập thể thao nhưng nhiều chi tiết nhỏ hơn cần rửa kỹ. Về vệ sinh lavabo, bồn cầu, bồn tắm, đã có một bài phân tích riêng để bạn tham khảo.
Cách thử bình trước khi dùng thật
Đổ nước vào khoảng hai phần ba bình, đóng nắp, úp ngược hoặc đặt nằm trên khăn giấy vài phút. Nếu khăn ướt, nắp chưa kín. Cách này đơn giản và nên làm ngay khi nhận bình, để còn đổi trả nếu có lỗi.
Gioăng nắp nên là bộ phận tháo được
Gioăng tháo ra được giúp bạn rửa sạch và thay khi cũ. Gioăng dán chặt dễ giữ cặn và mùi. Với bình dùng hằng ngày, chi tiết nhỏ này ảnh hưởng nhiều đến cảm giác dùng về lâu dài.
Những lỗi hay gặp khi dùng và mua bình giữ nhiệt
Có vài thói quen khiến bình giữ nhiệt nhanh hỏng hoặc dùng không an toàn.
Cho vào lò vi sóng hoặc ngăn đá
Thân inox hai lớp không dùng được trong lò vi sóng. Đóng băng đồ uống trong bình kín cũng không nên vì nước nở khi đông có thể làm biến dạng thân hoặc nắp. Luôn đọc hướng dẫn kèm theo của sản phẩm cụ thể.
Đựng nước có ga hoặc đồ uống quá nóng đậy kín
Đồ uống có ga sinh áp suất khi đậy kín, có thể làm bật nắp khi mở. Nước đang sôi đậy chặt ngay cũng tạo áp suất, nên mở nắp từ từ và hướng miệng bình ra xa người.
Để sữa, nước ép hoặc đồ chua trong bình lâu
Đồ uống có sữa hay chua để qua đêm trong bình dễ hỏng, bám mùi và đọng cặn. Hãy rửa bình ngay sau khi dùng, nhất là bình của trẻ nhỏ.
Mua bình chỉ vì số giờ quảng cáo
Một con số lớn trên nhãn không nói lên chất lượng nắp, gioăng hay độ dễ vệ sinh. Hãy kết hợp đọc thông tin chất liệu với việc cầm thử, vặn nắp thử và xem bình có vừa tay không. Bạn có thể xem thêm bài viết về cách diệt gián, mối, rệp giường nếu cần so sánh kỹ hơn.
Cách vệ sinh và bảo quản bình giữ nhiệt
Bình giữ nhiệt dùng hằng ngày nên được rửa mỗi ngày, không chờ tới khi có mùi.
Rửa hằng ngày
Tháo nắp và gioăng, rửa bằng nước ấm pha chút nước rửa chén và bàn chải mềm. Dùng chổi thon dài để chạm đến đáy bình. Tráng sạch và để úp ráo, không đậy nắp khi bình còn ướt vì hơi ẩm giữ lại sẽ gây mùi.
Xử lý cặn trà, cà phê và mùi
Với cặn trà hoặc cà phê, bạn có thể ngâm bình với nước ấm và một ít muối nở (baking soda) khoảng vài chục phút rồi cọ nhẹ. Tránh dùng cước kim loại hay chất tẩy mạnh làm xước ruột inox. Không trộn các chất tẩy khác nhau trong cùng một lần rửa.
Bảo quản khi không dùng
Để bình khô hoàn toàn rồi mới đậy nắp, hoặc để nắp rời cạnh bình. Nếu thân bình bị móp mạnh do rơi, khả năng giữ nhiệt có thể giảm vì lớp chân không bị ảnh hưởng, và lúc đó nên cân nhắc thay thế.
Ai nên chọn loại bình nào
Người đi làm văn phòng hợp bình giữ nhiệt vừa tay, nắp vặn kín, dễ rửa. Người hay di chuyển nên ưu tiên bình nhẹ và nắp chống đổ. Gia đình có trẻ nhỏ nên chọn bình tháo rửa được hoàn toàn, tránh chi tiết nhỏ dễ rơi ra. Người pha trà tại bàn làm việc nên chọn miệng rộng để dễ lấy bã và tẩy cặn.
Nếu bạn muốn xem thêm các mẫu cốc, ly và bình cùng nhóm, có thể tham khảo mục sản phẩm liên quan trong danh mục của cửa hàng để so kích thước và kiểu dáng trước khi chọn.
Câu hỏi thường gặp
Bình giữ nhiệt giữ nóng được bao lâu?
Không có con số chung cho mọi sản phẩm. Thời gian giữ nhiệt phụ thuộc cấu tạo, chất lượng nắp, lượng nước và nhiệt độ ban đầu. Tráng bình bằng nước nóng trước khi rót và đậy kín nắp sẽ giúp kéo dài thời gian hơn.
Có đựng được nước lạnh, trà đá trong bình không?
Có, bình giữ nhiệt giữ lạnh theo cùng nguyên lý. Hãy rửa kỹ sau khi dùng để tránh mùi, và với trà đá, nên đổ bỏ bã trà trước khi đậy kín lâu.
Bình giữ nhiệt có rửa bằng máy rửa chén được không?
Tùy từng sản phẩm. Một số loại cho phép, một số có lớp sơn hoặc gioăng dễ hỏng. Hãy đọc hướng dẫn của nhà sản xuất, và nếu không rõ thì rửa tay là cách an toàn hơn.
Vì sao bình bị ám mùi dù đã rửa?
Với bình giữ nhiệt, mùi thường đến từ gioăng nắp hoặc cặn bám ở đáy. Hãy tháo gioăng rửa riêng, ngâm bình với nước ấm và baking soda rồi tráng sạch, để khô hoàn toàn trước khi đậy nắp.
Kết luận
Chọn bình giữ nhiệt tốt là chọn chiếc bình có thân hai lớp chân không chắc chắn, chất liệu an toàn cho thực phẩm, dung tích hợp với thói quen và nắp kín, dễ tháo rửa. Hãy thử độ kín ngay khi nhận bình, tránh cho vào lò vi sóng hoặc ngăn đá và rửa mỗi ngày để bình bền. Khi đã rõ mình cần loại bình nào, bạn có thể so sánh thêm các mẫu cùng nhóm để chọn kiểu dáng, màu sắc hợp với nhu cầu của mình. Các nội dung gần với chủ đề này còn được tổng hợp tại Baya.vn.
Pingback: Dao nhà bếp: cách chọn loại, chất liệu và giữ an toàn
Pingback: Thùng rác: cách chọn theo nắp, chất liệu và vị trí đặt