Ghế công thái học là loại ghế được thiết kế để chỉnh theo cơ thể người ngồi, thường gồm tựa lưng hỗ trợ thắt lưng, chiều cao, độ sâu mặt ngồi và tay vịn điều chỉnh được. Chọn đúng ghế giúp bạn ngồi thoải mái hơn trong nhiều giờ, nhưng ghế tốt vẫn không thay thế việc đứng dậy vận động.
Nhiều người mua ghế vì thấy tên “công thái học” trên mô tả rồi thất vọng khi ngồi vẫn mỏi. Nguyên nhân thường nằm ở chỗ ghế không khớp với chiều cao người dùng, bàn làm việc hoặc thói quen ngồi. Bài viết này giúp bạn hiểu ghế công thái học gồm những gì, cách chọn theo cơ thể và theo bàn, cách chỉnh ghế đúng tư thế và các lỗi nên tránh trước khi mua.
Ghế công thái học là gì và khác ghế văn phòng thường ở đâu
Công thái học (ergonomics) là ngành nghiên cứu cách thiết kế đồ dùng sao cho phù hợp với cơ thể và thói quen của con người. Áp dụng vào ghế, nghĩa là ghế có các bộ phận điều chỉnh để người ngồi giữ được tư thế tự nhiên, giảm áp lực lên cột sống, vai và đùi.
Khác biệt chính
Ghế văn phòng thông thường thường chỉ chỉnh được chiều cao và ngả lưng cơ bản. Ghế công thái học có thêm nhiều điểm chỉnh, tiêu biểu là hỗ trợ thắt lưng, độ sâu mặt ngồi, tay vịn đa hướng và cơ chế ngả lưng linh hoạt. Càng nhiều điểm chỉnh phù hợp, ghế càng dễ khớp với nhiều dáng người khác nhau.
Công thái học không chữa đau lưng
Cần nói rõ: ghế công thái học giúp hỗ trợ tư thế và giảm mỏi khi ngồi lâu, chứ không điều trị bệnh lý cột sống. Nếu bạn đau lưng, đau cổ kéo dài hoặc tê lan xuống chân tay, hãy gặp bác sĩ. Ghế chỉ là một phần của giải pháp bên cạnh vận động và nghỉ ngơi.
Các bộ phận quyết định ghế công thái học có tốt không
Khi xem ghế, hãy đánh giá từng bộ phận thay vì chỉ nhìn tổng thể hoặc giá.
Tựa lưng và hỗ trợ thắt lưng
Phần tựa lưng nên ôm theo đường cong tự nhiên của cột sống. Hỗ trợ thắt lưng điều chỉnh được độ cao hoặc độ lồi sẽ khớp tốt hơn với từng người. Lưng ghế đủ cao để đỡ phần lưng giữa; nếu có tựa đầu, nên điều chỉnh được vị trí để không đẩy đầu ra phía trước.
Chiều cao ghế và độ sâu mặt ngồi
Chiều cao ghế cần điều chỉnh để bàn chân đặt phẳng trên sàn, đầu gối ở góc gần vuông. Độ sâu mặt ngồi quyết định khoảng cách giữa mép ghế và khoeo chân. Mặt ngồi quá sâu làm lưng không chạm tựa, quá nông làm đùi thiếu đỡ. Nhiều ghế tốt cho phép trượt mặt ngồi tới lui để chỉnh.
Tay vịn
Tay vịn đúng giúp vai thả lỏng. Hãy tìm loại điều chỉnh được chiều cao, và tốt hơn nữa là cả độ rộng hoặc góc. Tay vịn quá cao làm vai nhô lên, quá thấp khiến bạn phải chống người.
Cơ chế ngả lưng
Cơ chế đồng bộ (synchro) cho phép lưng và mặt ngồi cùng chuyển động khi ngả, giữ tư thế tốt hơn so với kiểu bập bênh đơn giản. Khóa ngả nhiều vị trí hoặc có chỉnh lực ngả giúp ghế phù hợp với cân nặng của bạn.
Bánh xe, chân đế và piston
Chân đế năm chấu chắc chắn và bánh xe trơn giúp di chuyển ổn định. Piston nâng hạ nên đạt tiêu chuẩn an toàn của nhà sản xuất. Hãy chọn loại bánh phù hợp với sàn nhà, ví dụ bánh mềm cho sàn gỗ để tránh trầy.
Ghế lưới hay ghế nệm: nên chọn loại nào
Đây là câu hỏi hay gặp nhất khi mua ghế. Mỗi loại có điểm mạnh riêng.
| Tiêu chí | Ghế lưới | Ghế nệm |
|---|---|---|
| Độ thoáng | Rất thoáng, hợp khí hậu nóng ẩm | Giữ ấm hơn, có thể bí khi ngồi lâu |
| Cảm giác ngồi | Đỡ đều, hơi cứng với một số người | Êm hơn ngay từ đầu |
| Độ bền | Phụ thuộc chất lượng lưới và khung | Phụ thuộc chất lượng mút và vải |
| Vệ sinh | Bụi bám khe lưới, hút bụi dễ | Vải dễ bẩn, cần giặt hoặc lau |
| Thẩm mỹ | Hiện đại, gọn | Đa dạng kiểu dáng |
Nếu bạn ngồi nhiều giờ trong phòng nóng, ghế lưới thường dễ chịu hơn. Nếu ưu tiên cảm giác êm và phòng có điều hòa, ghế nệm vẫn là lựa chọn tốt. Điều quan trọng hơn loại vật liệu là chất lượng chế tạo và độ phù hợp với cơ thể bạn. Về bàn giám đốc, đã có một bài phân tích riêng để bạn tham khảo.
Cách chọn ghế công thái học theo cơ thể và bàn làm việc
Một chiếc ghế đúng với người này vẫn có thể sai với người khác.
Dựa vào chiều cao và cân nặng
Người cao cần mặt ngồi sâu và tựa lưng đủ cao; người thấp cần chiều cao ghế hạ được đủ thấp để chân chạm sàn. Với người nặng, nên xem tải trọng tối đa và độ chắc của khung, piston. Nếu có thể, hãy thử ngồi trực tiếp ít nhất vài phút, thay vì chỉ xem ảnh.
Dựa vào chiều cao bàn
Ghế và bàn phải khớp nhau. Khi ngồi đúng, khuỷu tay nên ở góc gần vuông và cẳng tay ngang với mặt bàn. Nếu bàn cao mà ghế không nâng đủ, bạn sẽ phải nhún vai; nếu bàn thấp, bạn sẽ gập người. Ghế nâng hạ được trong khoảng rộng và tay vịn có thể luồn dưới bàn là lợi thế.
Dựa vào thời gian ngồi và công việc
Làm việc 6 đến 8 giờ mỗi ngày cần ghế có nhiều điểm chỉnh hơn so với người chỉ ngồi 1 đến 2 giờ. Người làm việc cùng máy tính nên chọn ghế dễ ngả nhẹ để thay đổi tư thế; người cần ngồi thẳng khi vẽ, họp thường thích ghế có độ vững hơn.
Cách chỉnh ghế đúng tư thế
Có ghế tốt rồi vẫn cần chỉnh đúng.
Thứ tự chỉnh ghế
- Chỉnh chiều cao ghế để bàn chân đặt phẳng trên sàn, đùi gần song song với mặt đất.
- Trượt mặt ngồi sao cho còn khoảng hở vài cm giữa mép ghế và khoeo chân.
- Chỉnh tựa lưng và hỗ trợ thắt lưng ôm vào đường cong ở lưng dưới.
- Chỉnh tay vịn để vai thả lỏng, khuỷu gập khoảng 90 độ.
- Chỉnh màn hình sao cho mép trên ngang tầm mắt và cách mắt khoảng một sải tay.
Thay đổi tư thế thường xuyên
Không có tư thế ngồi hoàn hảo nếu giữ cố định hàng giờ. Hãy đứng dậy, đi lại hoặc giãn cơ sau mỗi 30 đến 60 phút. Ghế tốt giúp giảm mỏi, còn vận động đều đặn mới giúp cơ thể thật sự dễ chịu.
Những lỗi hay gặp khi mua ghế công thái học
Có vài sai lầm lặp lại ở nhiều người mua.
Chọn theo quảng cáo thay vì theo cơ thể
Một chiếc ghế được khen nhiều chưa chắc khớp với bạn. Dáng người, chiều cao và thói quen ngồi khác nhau nên cần kiểm tra các điểm chỉnh và thử ngồi.
Bỏ qua kích thước phòng và bàn
Ghế lớn, có tựa đầu và tay vịn rộng có thể không luồn vào gầm bàn nhỏ hoặc chiếm nhiều diện tích. Hãy đo bàn, đo không gian đặt ghế trước khi mua.
Chỉ nhìn giá
Ghế rẻ có thể thiếu điểm chỉnh hoặc nhanh xuống cấp, ghế đắt chưa chắc dùng hết tính năng. Hãy cân nhắc số giờ ngồi mỗi ngày, các điểm chỉnh thật sự cần và chính sách bảo hành rõ ràng.
Quên kiểm tra bảo hành và linh kiện
Piston, bánh xe và tay vịn là những bộ phận hay hỏng. Hãy hỏi về bảo hành và khả năng thay thế linh kiện, đồng thời xem tài liệu về tiêu chuẩn thử nghiệm độ bền mà nhà sản xuất công bố, như BIFMA, nếu có.
Cách bảo quản ghế công thái học
Lau lưới hoặc vải bằng khăn ẩm, hút bụi khe lưới định kỳ. Kiểm tra ốc vít mỗi vài tháng và siết lại nếu lỏng. Tránh đặt ghế dưới nắng trực tiếp vì nhiệt và tia UV làm vật liệu nhanh lão hóa. Không đứng lên ghế hoặc ngồi mạnh lên tay vịn.
Câu hỏi thường gặp
Ghế công thái học có cần tựa đầu không?
Không bắt buộc. Tựa đầu hữu ích khi bạn hay ngả lưng, đọc, xem họp. Nếu chỉ ngồi thẳng làm việc thì ưu tiên hỗ trợ thắt lưng và tay vịn trước.
Ghế công thái học có giúp hết đau lưng không?
Ghế hỗ trợ tư thế và giảm mỏi, nhưng không điều trị bệnh. Nếu đau kéo dài, hãy đi khám để có hướng xử lý phù hợp.
Dùng ghế công thái học bao lâu thì thay?
Không có mốc chung. Hãy thay khi piston yếu, mút xẹp, lưới giãn hoặc ghế không còn khớp với bạn dù đã chỉnh. Bảo dưỡng tốt giúp ghế bền hơn.
Người dùng bàn đứng có cần ghế công thái học không?
Có. Bạn vẫn ngồi nhiều lúc trong ngày, và ghế tốt giúp luân phiên giữa ngồi và đứng thoải mái hơn.
Kết luận
Chọn ghế công thái học đúng là chọn ghế khớp với cơ thể, bàn làm việc và thời gian ngồi của bạn: tựa lưng hỗ trợ thắt lưng, chiều cao và độ sâu mặt ngồi chỉnh được, tay vịn phù hợp và cơ chế ngả ổn định. Hãy thử ngồi nếu có thể, chỉnh đúng thứ tự và vẫn đứng dậy vận động đều đặn. Khi đã rõ nhu cầu, bạn có thể so sánh các mẫu ghế văn phòng trong danh mục để chọn kiểu dáng, màu sắc phù hợp với góc làm việc của mình. Các nội dung gần với chủ đề này còn được tổng hợp tại góc tư vấn nhà cửa của Baya.
Pingback: Bàn ghế văn phòng: cách bố trí, chọn bộ phù hợp diện tích
Pingback: Ghế tình yêu: cách chọn ghế đôi (love seat) cho gia đình
Pingback: Ghế giám đốc: cách chọn da, kích thước và cơ chế ngả